Λιποσάρκωμα (καλά διαφοροποιημένο – Well differentiated liposarcoma)

Ορισμός: Κακοήθης όγκος μαλακών μορίων, του λιπώδους ιστού, οριακής κακοήθειας (τοπικά επιθετικός – 1ου βαθμού κακοήθειας (grade1 – low grade)), στάδιο Ι.
Παρουσιάζει είτε στο σύνολό του είτε κατά τμήματα ώριμη λιποκυτταρική ανάπτυξη με σημαντικές όμως διαφορές στο μέγεθος των κυττάρων και έστω εστιακή κυτταρική ατυπία τόσο στα λιποκύτταρα όσο και στα στρωματικά κύτταρα.

Συνώνυμα: Άτυπο λίπωμα, Αδιποκυτταρικό λιποσάρκωμα, σαν λίπωμα (lipoma-like) λιποσάρκωμα, σκληρωτικό λιποσάρκωμα, ατρακτοκυτταρικό λιποσάρκωμα.
Ταξινόμηση κατά την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (W.H.O): ICD-O code 8851/3

Επιδημιολογικά στοιχεία: Είναι το πιο συχνό σάρκωμα μαλακών μορίων στον ενήλικα. Αποτελεί το 40-45% όλων των λιποσαρκωμάτων, με ίση αναλογία στα δύο φύλα. Εμφανίζεται κυρίως σε μεσήλικες και κυρίως στην 6η δεκαετία της ζωής (50-60 ετών).

Εντόπιση: Στα βαθύτερα στρώματα των μαλακών μορίων των άκρων και ιδιαίτερα του μηρού και στο οπισθοπεριτόναιο. Μπορούν όμως να εντοπιστούν σπανιότερα και στον υποδόριο ιστό και πολύ σπάνια στο δέρμα.

Κλινικές εκδηλώσεις: Το καλά διαφοροποιημένο λιποσάρκωμα συνήθως παρουσιάζεται σαν μια μεγάλη εν τω βάθει, ανώδυνη μάζα, η οποία μεγαλώνοντας αργά μπορεί να φθάσει σε μεγάλο μέγεθος, ιδιαίτερα στο οπισθοπεριτόναιο, όπου μπορεί να είναι τελείως ασυμπτωματική.

Διάγνωση: Κλινικά (ψηλαφάται ο όγκος εκτός από τους οπισθοπεριτοναϊκούς), υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία.

Θεραπεία: Χειρουργική αφαίρεση +/- ακτινοθεραπεία.
Σύμφωνα με τα τελευταίες διεθνείς οδηγίες κάθε όγκος, στα άκρα, μεγαλύτερος των 5 cm σε μία διάμετρό του, θεωρείται δυνητικά κακοήθης και ως τέτοιος πρέπει να αντιμετωπίζεται.
Η χειρουργική αφαίρεση πρέπει να είναι ευρεία (wide) με καθαρά όρια εκτομής. Σε περίπτωση οριακής ή ενδο-ογκικής αφαίρεσης ο όγκος θα πρέπει να επανα-αφαιρείται ευρέως και να εφαρμόζεται ακτινοθεραπεία μετεγχειρητικά. Αναφέρεται επίσης θεραπεία με λιποαναρρόφηση αλλά η μέθοδος αυτή δεν υποστηρίζεται από το συγγραφέα γιατί δεν πληροί κανένα από τα ογκολογικά κριτήρια.

Πρόγνωση: H 10ετής επιβίωση ύστερα από χειρουργική θεραπεία είναι 100%. Χωρίς χειρουργική θεραπεία είναι 20%. Η παραμονή του όγκου χωρίς θεραπεία εγκυμονεί τον κίνδυνο της αποδιαφοροποίησής του σε 2ου, 3ου ή 4ου βαθμού κακοήθειας (grade 1,2 or 3) με πτωχότερα αποτελέσματα θεραπείας.